شبکه چیست؟

🌐 شبکه چیست؟

شبکه (Network) به مجموعه‌ای از دستگاه‌ها گفته می‌شود که برای اشتراک‌گذاری داده، منابع و ارتباط به هم متصل شده‌اند.
این دستگاه‌ها می‌توانند شامل کامپیوترها، روترها، سوئیچ‌ها و سرورها باشند.

شبکه‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• LAN (Local Area Network): شبکه‌های محلی مثل شبکه داخلی شرکت یا خانه.

• WAN (Wide Area Network): شبکه‌های گسترده مثل اینترنت.

💡 IP Address چیست؟

IP یا Internet Protocol Address شناسه‌ی یکتایی است که هر دستگاه در شبکه دارد تا بتوان با آن ارتباط برقرار کرد.

دو نوع IP داریم:

1. IPv4 مثل 192.168.1.10

2. IPv6 مثل 2001:0db8:85a3::8a2e:0370:7334

IP مثل شماره تلفن برای دستگاه‌هاست؛ بدون آن، ارتباط در شبکه ممکن نیست.

✳️ تفاوت IP استاتیک و داینامیک

• استاتیک (Static): ثابت و دستی تنظیم می‌شود. مناسب برای سرورها و تجهیزات حیاتی.

• داینامیک (Dynamic): به‌صورت خودکار از طریق DHCP داده می‌شود.

⚙️ DHCP چیست؟

DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) سرویسی است که به‌صورت خودکار به دستگاه‌های شبکه آدرس IP، Gateway و DNS می‌دهد.
به‌جای اینکه بخواهی به هر سیستم دستی IP بدهی، DHCP این کار را خودش انجام می‌دهد.

🔹 مثال کاربردی:
وقتی لپ‌تاپت را به وای‌فای وصل می‌کنی، مودم (که DHCP سرور دارد) به‌صورت خودکار IP به آن اختصاص می‌دهد.

🌍 DNS چیست و چرا مهم است؟

DNS (Domain Name System) سیستم تبدیل نام دامنه به IP است.
کامپیوترها فقط IP را می‌فهمند، اما انسان‌ها نام را راحت‌تر به خاطر می‌سپارند.

🔹 مثال:
وقتی وارد google.com می‌شوی، DNS آن را به IP واقعی مثل 142.250.190.78 ترجمه می‌کند.

✳️ انواع DNS

1. DNS Resolver: درخواست کاربر را دریافت می‌کند.

2. Root Server: اولین مرجع برای یافتن دامنه است.

3. Authoritative DNS: پاسخ نهایی را از رکورد دامنه برمی‌گرداند.

📡 کاربرد DNS در شبکه داخلی

در سازمان‌ها می‌توان DNS داخلی ساخت تا نام سیستم‌ها مثل server.local یا printer.office بدون نیاز به اینترنت قابل دسترسی باشند.

🛣️ Gateway چیست؟

Gateway در شبکه مثل “دروازه خروجی” است.
وقتی دستگاهی بخواهد با شبکه‌ای دیگر (مثل اینترنت) ارتباط بگیرد، درخواست خود را از طریق Gateway می‌فرستد.

🔹 معمولاً آدرس Gateway همان آدرس روتر یا مودم شبکه است (مثلاً 192.168.1.1).

🧩 Subnet Mask چیست؟

Subnet Mask تعیین می‌کند که کدام بخش از آدرس IP مربوط به شبکه است و کدام بخش مربوط به دستگاه.
به‌عبارت ساده‌تر، به شبکه کمک می‌کند تا دستگاه‌ها را دسته‌بندی و ترافیک را مدیریت کند.

🔹 مثال:
در IP 192.168.1.10 با Subnet 255.255.255.0، شبکه مربوط به 192.168.1.x است.

🔐 نکته امنیتی مهم

در تنظیم شبکه همیشه باید:

• IPها را در محدوده‌ی درست تنظیم کنی.

• DNS قابل اعتماد (مثل 8.8.8.8 گوگل یا DNS داخلی سازمان) انتخاب کنی.

• DHCP را محدود به محدوده‌ی IP مجاز نگه داری.

🧭 جمع‌بندی